DNS چیست و چگونه کار می‌کند؟ بررسی نحوه کار، رکوردها و خطاها

DNS سامانه‌ای است که نام‌های قابل‌خواندن دامنه را به اطلاعات مورد نیاز برای دسترسی به سرویس‌های اینترنتی، از جمله آدرس IP، مرتبط می‌کند. اگر بخواهیم در یک جمله توضیح دهیم DNS چیست، می‌توان آن را سامانه‌ای دانست که کمک می‌کند برای بازکردن یک سایت به‌جای حفظ‌کردن آدرس عددی سرور، نام دامنه آن را وارد کنیم. DNS یا سیستم نام دامنه است و بخش مهمی از زیرساخت اینترنت را تشکیل می‌دهد. البته وظیفه DNS فقط پیدا کردن آدرس IP نیست. رکوردهای DNS اطلاعات دیگری مانند آدرس سرور ایمیل، نام‌سرورهای دامنه و برخی اطلاعات مرتبط با تأیید مالکیت و امنیت دامنه را نیز نگهداری می‌کنند. برای مثال، در یک حالت ساده DNS ارتباطی شبیه example.com → 192.0.2.10 ایجاد می‌کند تا دستگاه بداند برای دسترسی به آن دامنه باید با کدام مقصد ارتباط برقرار کند.

DNS چیست به زبان ساده!

DNS را می‌توان برای شروع شبیه دفترچه تلفن اینترنت در نظر گرفت. شما نام یک شخص را می‌دانید و دفترچه تلفن شماره او را پیدا می‌کند؛ در اینترنت نیز شما دامنه‌ای مانند example.com را وارد می‌کنید و سامانه DNS اطلاعات لازم برای پیدا کردن مقصد آن را در اختیار دستگاه قرار می‌دهد.

این تشبیه برای شروع مفید است، اما DNS فقط فهرستی از «نام دامنه و IP» نیست. DNS یک سامانه توزیع‌شده و سلسله‌مراتبی است و می‌تواند انواع مختلفی از اطلاعات را در قالب Resource Record یا رکورد منبع نگهداری کند. برای نمونه، رکورد A آدرس IPv4 را مشخص می‌کند، رکورد MX مقصد ایمیل را نشان می‌دهد و رکورد TXT می‌تواند برای تأیید مالکیت دامنه یا سیاست‌های امنیتی ایمیل استفاده شود. فهرست رسمی IANA نیز انواع متعدد رکوردهای DNS و کاربرد استاندارد هرکدام را ثبت کرده است.

«دامنه» نامی است که انسان راحت‌تر به خاطر می‌سپارد؛ مانند example.com. آدرس IP نیز نشانی‌ای است که دستگاه‌ها برای ارتباط در شبکه از آن استفاده می‌کنند. DNS میان این نام‌ها و اطلاعات فنی مرتبط با آن‌ها ارتباط برقرار می‌کند.

DNS مخفف چیست؟

DNS مخفف Domain Name System است که در فارسی سیستم نام دامنه ترجمه می‌شود. این سامانه نام‌های دامنه را مدیریت و پاسخ مناسب به پرس‌وجوهای مربوط به آن‌ها را پیدا می‌کند.

DNS چگونه کار می‌کند؟

وقتی آدرس یک سایت را در مرورگر وارد می‌کنید، مرورگر فقط با دانستن نام دامنه نمی‌تواند به سرور مقصد متصل شود. ابتدا باید آدرس IP مربوط به آن دامنه پیدا شود. این فرایند «جست‌وجوی DNS» نام دارد. معمولاً این جست‌وجو از طریق سرویسی به نام DNS Resolver یا حل‌کننده DNS انجام می‌شود. این سرویس درخواست شما را دریافت می‌کند و آدرس IP دامنه را پیدا می‌کند. اگر پاسخ از قبل در حافظه موقت مرورگر، سیستم‌عامل یا خود سرویس DNS ذخیره شده باشد، همان پاسخ استفاده می‌شود. در غیر این صورت، حل‌کننده برای پیدا کردن پاسخ به سرورهای دیگر DNS مراجعه می‌کند.

مسیر DNS Lookup در ۴ مرحله

در یک جست‌وجوی معمول که پاسخ آن از قبل در حافظه پنهان (Cache) موجود نیست، می‌توان مسیر را به‌صورت ساده این‌گونه نمایش داد:

چهار نقش اصلی این مسیر عبارت‌اند از:

نقش	وظیفه اصلی	مثال ساده
Recursive Resolver	درخواست کاربر را دریافت و پاسخ نهایی را پیدا می‌کند.	واسطه‌ای که جست‌وجو را از طرف شما انجام می‌دهد.
Root Nameserver	حل‌کننده را به بخش مناسب سلسله‌مراتب هدایت می‌کند.	مشخص می‌کند برای .com به کجا مراجعه شود.
TLD Nameserver	اطلاعات مربوط به دامنه سطح بالا را بررسی می‌کند.	حل‌کننده را به نام‌سرور معتبر example.com هدایت می‌کند.
Authoritative Nameserver	اطلاعات اصلی و ثبت‌شده DNS مربوط به دامنه را در اختیار دارد.	رکورد A یا سایر اطلاعات دامنه را پاسخ می‌دهد.

حل‌کننده بازگشتی یا Recursive Resolver معمولاً نخستین سرویس DNS است که دستگاه کاربر با آن ارتباط برقرار می‌کند. اگر پاسخ را در حافظه پنهان داشته باشد، همان پاسخ را برمی‌گرداند. در غیر این صورت، مراحل لازم را برای پیدا کردن پاسخ طی می‌کند. در فرایند DNS، «حل‌کننده DNS» و «نام‌سرور معتبر» دو نقش متفاوت دارند. حل‌کننده، درخواست کاربر را می‌گیرد و برای پیدا کردن پاسخ به سرورهای مختلف DNS مراجعه می‌کند؛ اما نام‌سرور معتبر، اطلاعات اصلی و ثبت‌شده مربوط به دامنه را در اختیار دارد.

سرور ریشه مقصد نهایی دامنه را در اختیار ندارد؛ بلکه حل‌کننده را به سرور دامنه سطح بالا، مانند سرورهای مرتبط با .com، هدایت می‌کند. سرور TLD نیز مشخص می‌کند برای اطلاعات معتبر دامنه باید به کدام نام‌سرور مراجعه شود. در مرحله آخر، نام‌سرور معتبر قرار دارد. این سرور اطلاعات اصلی DNS مربوط به دامنه، مثل آدرس IP، سرور ایمیل و سایر رکوردهای ثبت‌شده را نگهداری می‌کند و در پاسخ به درخواست‌ها ارائه می‌دهد.

برای توضیح تخصصی‌تر وظیفه هر یک از این چهار بخش می‌توانید مقاله انواع سرور dns را نیز مطالعه کنید.

DNS در شبکه چیست و پروتکل DNS چه نقشی دارد؟

در شبکه، DNS سرویسی است که درخواست مربوط به یک نام دامنه را دریافت می‌کند و اطلاعات مرتبط با آن را برمی‌گرداند. برای مثال، وقتی دستگاه شما آدرس IP یک سایت را می‌خواهد، یک درخواست DNS ارسال می‌کند و سرور DNS در پاسخ، اطلاعات مورد نیاز را در اختیار آن قرار می‌دهد. DNS در «لایه کاربرد» شبکه قرار دارد؛ یعنی برنامه‌ها و سرویس‌ها برای پیدا کردن اطلاعات مربوط به دامنه‌ها از آن استفاده می‌کنند. برای جابه‌جایی درخواست‌ها و پاسخ‌های DNS در شبکه نیز معمولاً از دو پروتکل UDP و TCP استفاده می‌شود که هر دو می‌توانند با پورت ۵۳ کار کنند.

در بیشتر جست‌وجوهای معمول DNS از UDP استفاده می‌شود، چون ارتباط سریع و ساده‌ای ایجاد می‌کند. در برخی شرایط که حجم پاسخ بیشتر است یا انتقال مطمئن‌تری لازم است، TCP به کار می‌رود. بنابراین خود DNS یک پروتکل مستقل در لایه کاربرد است؛ UDP و TCP نیز فقط وظیفه انتقال پیام‌های آن را در شبکه بر عهده دارند.

انواع رکوردهای DNS که هر وب‌مستری باید بشناسد

رکوردهای DNS اطلاعات مختلف یک دامنه را تعریف می‌کنند. اگر صاحب سایت باشید، احتمالاً هنگام اتصال دامنه به سرور، راه‌اندازی ایمیل یا تأیید یک سرویس با رکوردهایی مانند A، CNAME، MX و TXT روبه‌رو می‌شوید.

کاربرد مهم‌ترین رکوردهای DNS را می‌توان چنین خلاصه کرد:

Record	چه چیزی را مشخص می‌کند؟	کاربرد	مثال ساده
A	آدرس IPv4	اتصال نام به سرور دارای IPv4	example.com → 192.0.2.10
AAAA	آدرس IPv6	اتصال نام به سرور دارای IPv6	example.com → 2001:db8::10
CNAME	نام اصلی یک Alias	اشاره یک نام به نام دامنه دیگر	www.example.com → example.com
MX	سرور دریافت ایمیل	هدایت ایمیل دامنه	mail.example.com
TXT	داده متنی	تأیید دامنه، SPF و سایر تنظیمات	رشته تأیید سرویس
NS	نام‌سرور معتبر دامنه یا بخش مشخصی از آن	تعیین محل نگهداری اطلاعات معتبر DNS	ns1.example.net

رکورد A و AAAA

رکورد A یک نام را به آدرس IPv4 متصل می‌کند. برای مثال، اگر وب‌سرور شما آدرس 192.0.2.10 داشته باشد، می‌توان رکورد A دامنه را به این آدرس تنظیم کرد. رکورد AAAA همین نقش را برای IPv6 دارد. در نتیجه، تفاوت اصلی این دو رکورد نوع آدرس IP است؛ A برای IPv4 و AAAA برای IPv6.

رکورد CNAME

CNAME مخفف Canonical Name است و زمانی استفاده می‌شود که یک نام، Alias یا نام جایگزین نام دیگری باشد. برای نمونه می‌توان www.example.com را به example.com اشاره داد. نکته مهم این است که CNAME معادل HTTP Redirect نیست. CNAME در مرحله DNS می‌گوید نام مورد پرس‌وجو به نام دیگری اشاره دارد؛ اما به‌تنهایی پاسخ HTTP با کدهایی مانند 301 یا 302 برای مرورگر ایجاد نمی‌کند. همچنین CNAME به یک نام دامنه اشاره می‌کند، نه مستقیماً به یک آدرس IP.

رکورد MX

رکورد MX یا Mail Exchange مشخص می‌کند ایمیل‌های یک دامنه باید به کدام سرور ایمیل تحویل داده شوند. اگر سازمانی از سرویس ایمیل جدا از وب‌سرور استفاده کند، رکوردهای MX به فرستندگان ایمیل می‌گویند مقصد دریافت پیام‌های آن دامنه کجا است. رکورد MX معمولاً دارای مقدار اولویت نیز است. اگر چند مقصد تعریف شود، این اولویت به سیستم ارسال‌کننده کمک می‌کند ترتیب مراجعه به سرورهای ایمیل را تشخیص دهد. رکورد TXT

رکورد TXT برای نگهداری داده متنی در DNS استفاده می‌شود. امروزه یکی از کاربردهای رایج آن تأیید مالکیت دامنه نزد سرویس‌های مختلف و نگهداری اطلاعات مربوط به سیاست‌های ایمیل است. برای مثال، تنظیماتی مانند SPF معمولاً از رکورد TXT استفاده می‌کنند. برخی سرویس‌ها نیز هنگام افزودن دامنه، رشته‌ای مشخص در اختیار شما قرار می‌دهند و از شما می‌خواهند آن را در یک TXT Record ثبت کنید تا کنترل دامنه تأیید شود.

رکورد NS و ارتباط آن با Nameserver

رکورد NS مشخص می‌کند اطلاعات DNS یک دامنه روی کدام سرور قرار دارد. به زبان ساده، این رکورد نشان می‌دهد برای دریافت اطلاعات اصلی دامنه باید به کدام سرورهای DNS مراجعه کرد. Nameserver خود یک سرور DNS است، در حالی که NS یک نوع رکورد است که نام آن سرور را معرفی می‌کند. این دو مفهوم به یکدیگر مرتبط‌اند، اما مترادف نیستند.

تفاوت DNS، IP، Domain و Nameserver چیست؟

این چهار اصطلاح معمولاً در کنار یکدیگر استفاده می‌شوند، اما هرکدام نقش متفاوتی دارند. در جدول زیر، تفاوت این ۴ مورد را بررسی می‌کنیم:

مفهوم	تعریف ساده	نمونه	نقش
Domain	نام قابل‌خواندن یک مقصد برای شناسایی یک سایت یا سرویس در اینترنت	example.com	نامی که کاربر استفاده می‌کند.
IP	نشانی شبکه‌ای دستگاه یا سرور	192.0.2.10	مشخص‌کردن مقصد در شبکه
DNS	سامانه نام‌گذاری و بازیابی اطلاعات مربوط به نام‌ها	سیستم نام دامنه	مرتبط‌کردن نام‌ها با رکوردهای مختلف
Nameserver	سرور پاسخ‌دهنده به درخواست‌های مربوط به DNS	ns1.example.net	ارائه اطلاعات DNS یک دامنه یا کمک به پیدا کردن پاسخ، بسته به نوع سرور

بنابراین Domain همان DNS نیست و DNS نیز همان IP نیست. دامنه همان نام است؛ IP نشانی شبکه‌ای است و DNS سامانه‌ای است که اطلاعات مربوط به نام را پیدا می‌کند. همچنین عبارت «DNS Server» بسیار کلی است. سرورهای DNS نقش‌های متفاوتی دارند. بعضی از آن‌ها درخواست کاربر را دریافت می‌کنند و پاسخ را پیدا می‌کنند، در حالی که برخی دیگر اطلاعات اصلی DNS مربوط به یک دامنه را نگهداری و ارائه می‌کنند. این تفاوت هنگام مقایسه DNS عمومی گوگل با DNS یک دامنه اهمیت پیدا می‌کند.

DNS Cache و TTL چیست و چرا تغییرات DNS فوراً دیده نمی‌شوند؟

DNS Cache نسخه‌ای موقت از پاسخ‌های قبلی DNS است. ذخیره‌کردن پاسخ باعث می‌شود برای هر بار مراجعه به یک دامنه نیازی به تکرار تمام مراحل جست‌وجوی DNS نباشد. Cache یا حافظه پنهان می‌تواند در چند نقطه وجود داشته باشد؛ از جمله در مرورگر، سیستم‌عامل و حل‌کننده DNS. در کنار Cache، مفهومی به نام TTL یا Time To Live وجود دارد. TTL مشخص می‌کند یک پاسخ DNS تا چه مدت می‌تواند در Cache نگهداری شود.

به همین دلیل، وقتی گفته می‌شود «تغییرات DNS هنوز در همه‌جا Propagate (اعمال) نشده‌اند»، لزوماً به این معنا نیست که اطلاعات جدید باید به همه سرورهای DNS دنیا ارسال شوند. در بسیاری از موارد، اطلاعات اصلی دامنه به‌روزرسانی شده است، اما بعضی از سرورهایی که پاسخ DNS را در اختیار کاربران قرار می‌دهند، هنوز اطلاعات قبلی را به‌صورت موقت ذخیره کرده‌اند و تا پایان زمان TTL همان اطلاعات قبلی را نمایش می‌دهند.

TTL چه ارتباطی با زمان دیده‌شدن تغییرات دارد؟

فرض کنید اطلاعات رکورد A یک دامنه با TTL برابر ۳۶۰۰ ثانیه، به‌طور موقت روی یک سرور DNS ذخیره شده باشد. اگر پنج دقیقه بعد IP دامنه را تغییر دهید، آن سرور ممکن است تا پایان TTL همچنان IP قبلی را نمایش دهد.

هرچه مقدار TTL کوتاه‌تر باشد، سرورهای DNS زودتر برای دریافت اطلاعات جدید مراجعه می‌کنند؛ در نتیجه تغییرات سریع‌تر دیده می‌شوند، اما تعداد درخواست‌ها به سرورهای اصلی DNS بیشتر می‌شود. در مقابل، TTL بلندتر باعث می‌شود اطلاعات برای مدت بیشتری به‌صورت موقت ذخیره شوند و تعداد درخواست‌ها کاهش پیدا کند، اما ممکن است تغییرات DNS با تأخیر بیشتری برای بعضی کاربران نمایش داده شوند.

در مورد تغییر Nameserver، این فرایند کمی متفاوت است. در این حالت، علاوه بر اطلاعاتی که از قبل ذخیره شده‌اند، اطلاعات مربوط به معرفی Nameserver های دامنه و مدت اعتبار آن‌ها نیز می‌تواند روی زمان دیده‌شدن تغییرات تأثیر بگذارد.

Flush DNS چیست و چه زمانی مشکل را حل می‌کند؟

Flush DNS یعنی پاک‌کردن اطلاعات DNS که به‌صورت موقت روی دستگاه ذخیره شده‌اند. این کار زمانی مفید است که سیستم شما هنوز از اطلاعات قدیمی استفاده می‌کند یا قبلاً پاسخی دریافت کرده که بر اساس آن دامنه یا رکورد مورد نظر پیدا نشده است. با پاک‌کردن این اطلاعات، دستگاه مجبور می‌شود دوباره اطلاعات به‌روز DNS را دریافت کند. برای مثال، در ویندوز می‌توان با استفاده از دستور ipconfig /flushdns اطلاعات موقت DNS را پاک کرد. 

بااین‌حال، Flush DNS فقط اطلاعات ذخیره‌شده روی همان دستگاه را پاک می‌کند و روی اطلاعات موقتی که در سرورهای شرکت ارائه‌دهنده اینترنت، سرویس‌های DNS عمومی یا دستگاه‌های دیگر ذخیره شده‌اند اثری ندارد. حتی ممکن است مرورگر نیز اطلاعات DNS را به‌صورت جداگانه نگهداری کند. بنابراین اگر اطلاعات اصلی دامنه به‌درستی به‌روزرسانی شده باشد، اما بعضی سرورهای DNS هنوز اطلاعات قبلی را نگه داشته باشند، پاک‌کردن DNS روی لپ‌تاپ شما لزوماً مشکل را برطرف نمی‌کند.

تغییر DNS به چه معنا است؟

عبارت «تغییر DNS» می‌تواند به چند نوع تغییر متفاوت اشاره کند. گاهی منظور تغییر Resolver دستگاه است؛ یعنی مشخص کنید رایانه یا روتر سؤال‌های DNS خود را از کدام سرویس بپرسد. گاهی نیز منظور تغییر Nameserver یا سرور نام است که به مدیریت سایت و زیرساخت آن مربوط می‌شود.

تفاوت این دو حالت را می‌توان چنین دید:

نوع تغییر	روی چه چیزی انجام می‌شود؟	چه چیزی تغییر می‌کند؟	مخاطب معمول
تغییر DNS Resolver	کامپیوتر، موبایل یا Router	سرویس دریافت پاسخ DNS	کاربر اینترنت
تغییر Nameserver	تنظیمات دامنه	مرجع اصلی اطلاعات DNS دامنه	مدیر سایت
تغییر DNS Record	تنظیمات DNS دامنه	اطلاعات فنی دامنه مانند IP، MX یا TXT	مدیر سایت یا شبکه

تغییر DNS روی دستگاه یا Router

در حالت عادی، دستگاه شما برای دریافت پاسخ‌های DNS از سرویس پیش‌فرض شرکت ارائه‌دهنده اینترنت استفاده می‌کند. اما می‌توانید این سرویس را تغییر دهید و از گزینه‌های عمومی مانند Google Public DNS یا Cloudflare 1.1.1.1 استفاده کنید. این تغییر فقط مشخص می‌کند دستگاه شما اطلاعات DNS را از کدام سرویس دریافت کند و هیچ تغییری در رکوردها یا تنظیمات دامنه‌های شما ایجاد نمی‌کند. اگر DNS را روی Router تغییر دهید، بسته به تنظیمات شبکه، دستگاه‌های متصل به آن نیز ممکن است از همان سرویس DNS استفاده کنند.

همچنین DNS عمومی با VPN یا Proxy تفاوت دارد. تغییر DNS مانند VPN مسیر اصلی ترافیک را تونل نمی‌کند و به‌تنهایی موقعیت شبکه یا پهنای باند را تغییر نمی‌دهد؛ بااین‌حال، ممکن است باعث دریافت پاسخ DNS متفاوت شود و روی محدودیت‌هایی که صرفاً در سطح DNS اعمال شده‌اند اثر بگذارد.

تغییر Nameserver یا رکوردهای DNS دامنه

این نوع تغییر به تنظیمات خود دامنه مربوط می‌شود. اگر سرویس ارائه‌دهنده DNS دامنه را عوض کنید، ممکن است لازم باشد NameServer های دامنه را نیز تغییر دهید تا مشخص شود اطلاعات DNS از کدام سرورها دریافت شود. اما اگر فقط مقصد سایت تغییر کرده باشد، معمولاً نیازی به تغییر Nameserver نیست و کافی است رکورد A یا AAAA را ویرایش کنید. برای راه‌اندازی یا تغییر سرویس ایمیل نیز معمولاً رکوردهایی مانند MX و TXT تغییر می‌کنند.

بنابراین، تغییر DNS روی لپ‌تاپ یا دستگاه شما با تغییر تنظیمات DNS دامنه متفاوت است. تغییر DNS دستگاه فقط مشخص می‌کند پاسخ‌های DNS از کدام سرویس دریافت شوند، در حالی که تغییر رکوردهای دامنه اطلاعاتی مانند آدرس IP سایت یا تنظیمات ایمیل را تغییر می‌دهد.

DNS عمومی مثل Google و Cloudflare چیست و چه تفاوتی با DNS دامنه دارد؟

سرویس‌هایی مانند Google Public DNS و Cloudflare 1.1.1.1، حل‌کننده عمومی DNS هستند. کاربر می‌تواند دستگاه یا شبکه خود را طوری تنظیم کند که پرس‌وجوهای DNS به این سرویس‌ها فرستاده شوند. در مقابل، DNS مدیریت‌شده دامنه وظیفه نگهداری و ارائه رکوردهای معتبر یک دامنه را بر عهده دارد. یکی برای «پیدا کردن پاسخ از طرف کاربر» است و دیگری برای «ارائه پاسخ معتبر درباره دامنه».

DNS گوگل چیست و 8.8.8.8 چه کاری انجام می‌دهد؟

Google Public DNS یک سرویس عمومی و رایگان برای Resolution یا حل نام است. 8.8.8.8 و 8.8.4.4 آدرس‌های IPv4 شناخته‌شده این سرویس هستند. وقتی دستگاه خود را روی 8.8.8.8 تنظیم می‌کنید، پرس‌وجوهای DNS دستگاه به Resolver گوگل ارسال می‌شوند. در نتیجه، در پاسخ به پرسش «DNS گوگل چیست؟» باید گفت: «DNS گوگل یک Public Resolver است، نه Nameserver دامنه شما و نه سرویسی که با واردکردن 8.8.8.8 رکوردهای سایتتان را میزبانی کند.»

چه زمانی استفاده از DNS مدیریت‌شده برای کسب‌وکار اهمیت پیدا می‌کند؟

DNS یکی از بخش‌های اصلی مسیر دسترسی کاربران به سایت‌ها و سرویس‌های آنلاین است. اگر سرورهای DNS دامنه در دسترس نباشند یا رکوردها به‌درستی تنظیم نشده باشند، ممکن است کاربران نتوانند به سایت یا سرویس مورد نظر دسترسی پیدا کنند؛ حتی اگر خود وب‌سرور بدون مشکل در حال کار باشد.

برای کسب‌وکارها، انتخاب یک سرویس DNS پایدار و قابل‌اعتماد اهمیت زیادی دارد. هنگام انتخاب چنین سرویسی، بهتر است مواردی مانند پایداری و دسترس‌پذیری سرورها، امکان مدیریت و به‌روزرسانی رکوردها، کنترل TTL، انتقال اطلاعات DNS و ابزارهای مورد نیاز برای مدیریت و عیب‌یابی بررسی شوند.

برای مثال، سرویس DNS ابرآمد امکاناتی مانند ایجاد و به‌روزرسانی رکوردها، بررسی Nameserverها، ورود و خروج اطلاعات DNS و انتقال اطلاعات بین سرورهای DNS را فراهم می‌کند. جزئیات بیشتر این قابلیت‌ها را می‌توانید در صفحه خرید DNS ابرآمد مشاهده کنید.

DNS چه اثری بر سرعت، امنیت، دسترس‌پذیری و SEO سایت دارد؟

DNS یکی از مراحل اولیه دسترسی به بسیاری از سرویس‌های اینترنتی است. به همین دلیل، کیفیت Resolution، در دسترس بودن DNS و صحت رکوردها می‌تواند روی تجربه کاربر و دسترس‌پذیری سرویس اثر بگذارد. بااین‌حال، نباید نقش DNS را بیش از اندازه تعمیم داد. DNS سریع، پهنای باند اینترنت شما را افزایش نمی‌دهد و انتخاب یک Resolver سریع‌تر نیز به‌تنهایی باعث بهتر شدن رتبه سایت در موتور جست‌وجو نمی‌شود.

DNS چگونه روی سرعت و دسترس‌پذیری اثر می‌گذارد؟

پیش از اینکه اتصال به یک سایت برقرار شود، ابتدا باید آدرس IP مربوط به نام دامنه پیدا شود. هرچه این مرحله سریع‌تر انجام شود، کاربر زودتر می‌تواند به سرور سایت متصل شود. ذخیره موقت اطلاعات DNS نیز به کاهش این زمان کمک می‌کند، چون در بسیاری از درخواست‌ها نیازی نیست فرایند جست‌وجوی DNS از ابتدا انجام شود. بااین‌حال، سرعت پاسخ‌گویی DNS تنها یکی از عوامل مؤثر بر سرعت دسترسی به سایت است. پس از پیدا شدن آدرس IP، عواملی مانند فاصله کاربر تا سرور، کیفیت شبکه، سرعت پاسخ‌گویی وب‌سرور، حجم صفحات و نحوه پیاده‌سازی سایت نیز بر سرعت نهایی اثر می‌گذارند. بنابراین سریع‌تر بودن DNS لزوماً به معنای سریع‌تر شدن کل اینترنت یا سایت نیست.

DNS روی دسترس‌پذیری سایت نیز اثر دارد. اگر سرورهای DNS یک دامنه در دسترس نباشند و اطلاعات قبلی قابل استفاده‌ای نیز به‌صورت موقت ذخیره نشده باشد، ممکن است آدرس IP دامنه پیدا نشود. در این شرایط، حتی اگر وب‌سرور کاملاً سالم باشد، کاربر نمی‌تواند از طریق نام دامنه به سایت دسترسی پیدا کند.

اختلال DNS چه اثری بر SEO و Crawling دارد؟

اختلال DNS می‌تواند مانع دسترسی خزنده موتور جست‌وجو به سایت شود. Google در مستندات مربوط به زیرساخت خزش، DNS Error را در کنار خطاهای شبکه از مشکلاتی می‌داند که می‌توانند باعث کاهش سرعت خزش شوند.

به نقل از گوگل:

«خطاهای شبکه و DNS می‌توانند به‌سرعت بر توانایی Google برای خزش موفق یک URL تأثیر منفی بگذارند.» 

اگر Google نتواند به دلیل DNS Error به میزبان سایت برسد، محتوایی نیز از آن URL دریافت نمی‌کند. تداوم مشکل می‌تواند روی خزش و در ادامه دسترسی Google به صفحات اثر بگذارد. اما از این موضوع نباید نتیجه گرفت که تغییر Resolver از یک سرویس به سرویس سریع‌تر مستقیماً رتبه SEO سایت را افزایش می‌دهد. مسئله مهم‌تر برای مالک سایت، در دسترس و صحیح بودن DNS معتبر دامنه است.

امنیت DNS چگونه تأمین می‌شود؟

DNS نیز مانند سایر بخش‌های زیرساخت اینترنت در معرض تهدیدهای امنیتی قرار دارد. یکی از این تهدیدها Cache Poisoning است؛ در این حمله، مهاجم تلاش می‌کند اطلاعات نادرستی را وارد حافظه موقت DNS کند تا درخواست کاربران به مقصدی اشتباه یا مخرب هدایت شود.

یکی از روش‌های افزایش امنیت DNS، استفاده از DNSSEC است. DNSSEC با کمک امضاهای رمزنگاری‌شده امکان بررسی اصالت و صحت اطلاعات DNS را فراهم می‌کند. این کار در تشخیص صحت پاسخ تاثیر دارد. البته DNSSEC محتوای درخواست‌ها و پاسخ‌های DNS را رمزگذاری نمی‌کند و وظیفه اصلی آن امکان اعتبارسنجی منشأ و تمامیت داده‌های DNS است.

در کنار آن، روش‌هایی مانند DNS over HTTPS یا DoH و DNS over TLS یا DoT برای رمزگذاری ارتباط میان دستگاه کاربر و سرویس DNS استفاده می‌شوند. بنابراین DNSSEC با DoH و DoT کاربرد متفاوتی دارد؛ DNSSEC بر صحت و اصالت اطلاعات تمرکز می‌کند، در حالی که DoH و DoT از اطلاعات DNS هنگام انتقال محافظت می‌کنند.

البته امنیت DNS تنها بخشی از امنیت زیرساخت است. برای تأمین امنیت داده‌ها و سرویس‌های سازمانی، باید لایه‌های دیگری مانند کنترل دسترسی، رمزنگاری اطلاعات، تنظیم صحیح سرویس‌ها و حفاظت از سرورها را نیز در نظر گرفت.

خطاهای رایج DNS و راه‌حل‌های اولیه

وقتی سایتی باز نمی‌شود، بهتر است پیش از تغییر تصادفی تنظیمات مشخص کنید مشکل در دستگاه، حل‌کننده‌، رکورد دامنه یا سرور مقصد قرار دارد.

این جدول چند خطای رایج و اقدام اولیه مناسب برای هرکدام را نشان می‌دهد:

نوع خطا	علت احتمالی	اقدام اولیه
DNS Server Not Responding	Resolver در دسترس نیست، تنظیم شبکه مشکل دارد یا ارتباط قطع است.	اتصال اینترنت و تنظیم DNS را بررسی کنید و Resolver را با nslookup آزمایش کنید.
سایت هنوز روی IP قدیمی باز می‌شود.	پاسخ قدیمی در Cache باقی مانده است.	Authoritative Record و TTL را بررسی کنید و در صورت نیاز Cache محلی را پاک کنید.
تغییر DNS هنوز دیده نمی‌شود.	TTL قبلی تمام نشده یا Delegation/NS هنوز در Cache است.	پاسخ Authoritative و Resolver های مختلف را جداگانه بررسی کنید.
دامنه پیدا نمی‌شود.	رکورد، NS، Delegation یا DNSSEC مشکل دارد.	ابتدا NS و رکورد مورد نیاز را بررسی کنید.
یک Record اشتباه است.	مقدار، نام، نوع رکورد یا مقصد نادرست وارد شده است.	رکورد را در تنظیمات DNS دامنه اصلاح و نتیجه را دوباره بررسی کنید.

در خطای DNS Server Not Responding، ابتدا بررسی کنید مشکل فقط برای یک سایت اتفاق می‌افتد یا همه سایت‌ها را تحت تأثیر قرار داده است. اگر هیچ سایتی به‌درستی باز نمی‌شود، بهتر است اتصال شبکه و سرویس DNS مورد استفاده دستگاه را بررسی کنید. اما اگر مشکل فقط مربوط به یک دامنه است، علاوه بر رکوردها، نام‌سرورها و تنظیمات DNSSEC، دسترس‌پذیری سرور مقصد و سایر لایه‌های ارتباط نیز باید بررسی شوند. ابزارهایی مانند nslookup و dig به شما کمک می‌کنند پاسخ DNS یک دامنه را بررسی کنید و ببینید چه اطلاعاتی دریافت می‌شود. در ویندوز نیز اگر مشکل به اطلاعات قدیمی ذخیره‌شده روی دستگاه مربوط باشد، می‌توان در صورت نیاز با دستور ipconfig /flushdns این اطلاعات را پاک کرد.

اگر به‌تازگی یکی از رکوردهای دامنه را تغییر داده‌اید، ابتدا بررسی کنید که مقدار جدید در تنظیمات اصلی DNS دامنه ثبت شده باشد. اگر مقدار جدید در آنجا وجود دارد، اما بعضی سرویس‌های DNS همچنان مقدار قبلی را نمایش می‌دهند، احتمالاً اطلاعات قبلی هنوز تا پایان TTL در حافظه موقت آن‌ها باقی مانده است. در چنین شرایطی، تغییر مکرر رکوردها می‌تواند پیدا کردن علت مشکل را دشوارتر کند.

DNS؛ زیرساختی کلیدی برای دسترسی به سرویس‌های اینترنتی

DNS یکی از زیرساخت‌های پایه اینترنت است که ارتباط میان نام‌های قابل‌خواندن و اطلاعات لازم برای پیدا کردن سرویس‌های شبکه را مدیریت می‌کند. در انتها در پاسخ به این سوال که DNS چیست، باید آن را فراتر از یک تبدیل‌کننده ساده دامنه به IP ببینیم؛ DNS یک سامانه توزیع‌شده با انواع سرور و رکورد است که می‌تواند اطلاعاتی درباره آدرس سرور، ایمیل، نام‌سرورها و تنظیمات دیگر دامنه ارائه دهد. رکوردهای A، AAAA، CNAME، MX، TXT و NS هرکدام وظیفه مشخصی دارند؛ Cache و TTL نیز تعیین می‌کنند پاسخ‌های DNS تا چه مدت قابل استفاده باشند. برای یک وب‌سایت یا سرویس سازمانی، تنظیم صحیح رکوردها، دسترس‌پذیری نام‌سرورها و توجه به امنیت DNS اهمیت بیشتری از صرفاً انتخاب سریع‌ترین DNS دارد.

سوالات متداول درباره DNS