Nextcloud چیست و چه کاربردی برای سازمان‌ها دارد؟

نکست کلود (Nextcloud) چیست و چه کاربردی برای سازمان‌ها دارد؟

برای سازمان‌هایی که به‌دنبال فضای متمرکز، امن و قابل‌کنترل برای فایل‌ها و همکاری تیمی هستند، Nextcloud می‌تواند فراتر از یک سرویس ساده ذخیره‌سازی باشد. اگر بخواهیم خیلی خلاصه بگوییم Nextcloud چیست، با پلتفرمی متن‌باز برای ذخیره‌سازی، اشتراک‌گذاری و همگام‌سازی فایل‌ها روبه‌رو هستیم که امکاناتی مانند همکاری روی اسناد، مدیریت دسترسی کاربران و ابزارهای ارتباطی را نیز در یک محیط یکپارچه ارائه می‌کند. تفاوت مهم آن با سرویس‌هایی مانند Google Drive و OneDrive، امکان کنترل بیشتر سازمان بر محل نگهداری داده‌ها، نحوه استقرار سرویس و سیاست‌های دسترسی است. همین ویژگی Nextcloud، آن را به گزینه‌ای قابل‌توجه برای بسیاری از سازمان‌های متمرکز روی مالکیت و کنترل داده تبدیل می‌کند. در ادامه، ساختار، قابلیت‌ها، مزایا، محدودیت‌ها و سناریوهای مناسب استفاده از Nextcloud را بررسی می‌کنیم

 Nextcloud چیست؟

Nextcloud یک پلتفرم متن‌باز برای ذخیره‌سازی، همگام‌سازی و اشتراک‌گذاری فایل‌ها و همکاری سازمانی است که می‌توان آن را روی زیرساخت تحت کنترل سازمان یا زیرساخت یک ارائه‌دهنده خدمات میزبانی اجرا کرد. به زبان ساده، اگر Google Drive یا OneDrive را طوری تصور کنید که محل استقرار سرویس، شیوه مدیریت داده‌ها، سیاست‌های دسترسی و بخش زیادی از تنظیمات آن در اختیار سازمان شما قرار می‌گیرد، به تصویر نسبتاً دقیقی از نکست‌کلود می‌رسید.

البته Nextcloud فقط یک فضای ذخیره‌سازی فایل نیست. امکاناتی مانند ویرایش و همکاری روی اسناد، تقویم، مدیریت مخاطبان و وظایف، پیام‌رسانی و تماس آنلاین نیز در اکوسیستم آن وجود دارد. از دید کاربر نهایی، Nextcloud محیطی برای دسترسی و کار با فایل‌ها از طریق کامپیوتر، موبایل یا مرورگر است؛ اما از دید مدیر فناوری اطلاعات، می‌تواند بخشی از زیرساخت مدیریت داده و همکاری سازمانی باشد.

نکست کلود چگونه کار می‌کند؟

در Nextcloud، نرم‌افزار اصلی روی یک سرور اجرا می‌شود و کاربران می‌توانند از طریق مرورگر، نرم‌افزار دسکتاپ یا اپلیکیشن موبایل به آن دسترسی داشته باشند. فایل‌ها روی فضای ذخیره‌سازی متصل به این سرور نگهداری می‌شوند و Nextcloud مدیریت دسترسی کاربران، اشتراک‌گذاری فایل‌ها، همگام‌سازی اطلاعات و سایر قابلیت‌های سرویس را بر عهده دارد. برای مثال، اگر کاربر فایلی را در پوشه‌ای مشخص روی لپ‌تاپ خود ویرایش کند، نرم‌افزار دسکتاپ Nextcloud می‌تواند همان تغییر را با نسخه موجود روی سرور همگام کند تا فایل به‌روز از سایر دستگاه‌ها نیز در دسترس باشد.

از دید زیرساخت، این مدل یکی از کاربردهای عملی رایانش ابری و سرویس‌های خودمیزبان محسوب می‌شود. سازمان ممکن است Nextcloud را روی سرورهای داخل دیتاسنتر خود، زیرساخت Private Cloud یا یک سرور ابری راه‌اندازی کند. بنابراین، «ابر» در Nextcloud الزاماً به معنی ذخیره شدن اطلاعات روی زیرساخت عمومی یک شرکت ثالث نیست؛ محل نگهداری داده به معماری انتخاب شده توسط سازمان بستگی دارد.

اگر می‌خواهید ابتدا مفهوم پایه Cloud Storage را بشناسید، مطالعه راهنمای فضای ابری چیست، می‌تواند نقطه شروع مناسبی باشد. 

مهم‌ترین قابلیت‌های Nextcloud چیست؟

قابلیت‌های Nextcloud فقط به ذخیره‌سازی فایل محدود نمی‌شوند و بخش مهمی از نیازهای روزمره همکاری تیمی را پوشش می‌دهند. ذخیره‌سازی و همگام‌سازی فایل‌ها، اشتراک‌گذاری فایل و پوشه، ویرایش و همکاری مشترک روی اسناد، مدیریت تقویم و مخاطبان، پیگیری وظایف و ارتباط از طریق پیام‌رسانی و تماس آنلاین از مهم‌ترین قابلیت‌های این پلتفرم هستند. Nextcloud این امکانات را به‌صورت یکپارچه و در قالب ابزارهای مختلف، از جمله مجموعه Nextcloud Hub، در اختیار کاربران قرار می‌دهد. در نتیجه، سازمان‌ها می‌توانند متناسب با نیاز خود از Nextcloud صرفاً برای مدیریت فایل یا به‌عنوان بستری گسترده‌تر برای همکاری تیمی استفاده کنند.

ذخیره‌سازی و همگام‌سازی فایل‌ها

یکی از اصلی‌ترین کاربردهای نرم افزار Nextcloud، فراهم کردن دسترسی متمرکز به فایل‌ها است. کاربران می‌توانند فایل‌های خود را از طریق وب، موبایل یا نرم‌افزار دسکتاپ مشاهده و مدیریت کنند. کلاینت دسکتاپ امکان Sync کردن پوشه‌ها را فراهم می‌کند تا تغییرات میان دستگاه کاربر و سرور هماهنگ شوند. این قابلیت برای تیم‌هایی مفید است که کارکنانشان از لپ‌تاپ، سیستم اداری و موبایل استفاده می‌کنند و در عین حال نمی‌خواهند چند نسخه پراکنده از یک فایل در پیام‌رسان‌ها و دستگاه‌های مختلف داشته باشند.

اشتراک‌گذاری فایل و پوشه

مدیر یا کاربر، متناسب با سیاست‌های تعریف‌شده، می‌تواند فایل یا پوشه را با افراد دیگر به اشتراک بگذارد. در یک سناریوی سازمانی، به‌جای ارسال مداوم فایل‌های سنگین از طریق ایمیل، می‌توان دسترسی مشخصی برای یک همکار، مشتری یا تأمین‌کننده ایجاد کرد. ارزش اصلی این قابلیت زمانی بیشتر می‌شود که مدیریت دسترسی‌ها، تاریخ انقضای لینک‌ها و سیاست‌های امنیتی سازمان نیز به‌درستی تنظیم شده باشند.

ویرایش و همکاری روی اسناد

Nextcloud می‌تواند از ابزارهای Office برای مشاهده و ویرایش مشترک اسناد در محیط تحت وب استفاده کند. در نتیجه، چند نفر می‌توانند بدون آنکه دائماً نسخه‌های مختلف یک فایل را برای یکدیگر ارسال کنند، روی اسناد مشترک کار کنند. Nextcloud Hub نیز فایل‌ها و نرم‌افزارهای Office را در کنار ابزارهایی مانند Talk، Calendar و Deck در یک محیط یکپارچه قرار می‌دهد.

برای سازمانی که بخش زیادی از فرایندهایش هنوز مبتنی بر فایل است، همین موضوع می‌تواند یک مزیت مهم باشد؛ زیرا هدف تنها «ذخیره فایل» نیست، بلکه ایجاد یک فضای کاری کنترل‌شده برای دسترسی و همکاری روی اطلاعات است.

تقویم، مخاطبان و مدیریت وظایف

Nextcloud علاوه بر فایل، ابزارهایی برای تقویم، مخاطبان و مدیریت فعالیت‌ها ارائه می‌کند. این قابلیت‌ها به سازمان اجازه می‌دهند بخشی از اطلاعات همکاری تیم را نیز در همان محیط متمرکز کنند. البته Nextcloud لزوماً قرار نیست جای تمام نرم‌افزارهای تخصصی مدیریت پروژه یا CRM را بگیرد؛ ارزش آن بیشتر در سازمان‌هایی دیده می‌شود که به یک محیط یکپارچه و قابل‌کنترل برای همکاری روزمره نیاز دارند.

پیام‌رسانی و تماس با Nextcloud Talk

Nextcloud Talk ابزار ارتباطی این اکوسیستم برای چت، تماس صوتی، تماس تصویری و همکاری تیمی است. مزیت آن برای سازمان‌هایی که Nextcloud را به‌صورت کنترل‌شده راه‌اندازی می‌کنند، این است که ارتباطات تیمی نیز می‌تواند در کنار فایل‌ها و سایر ابزارهای همکاری قرار گیرد. امکانات و سطح امنیت هر ارتباط به نسخه، معماری و تنظیمات سرویس وابسته است؛ بنابراین صرف استفاده از Nextcloud به معنی امن بودن خودکار تمام ارتباطات نیست و پیکربندی صحیح همچنان اهمیت دارد.

Nextcloud Hub چیست؟

Nextcloud Hub مجموعه یکپارچه ابزارهای همکاری Nextcloud است. اگر Nextcloud Files را بخش مدیریت و اشتراک‌گذاری فایل بدانیم، Hub مفهوم گسترده‌تری دارد و سرویس‌هایی مانند Files، Talk، Groupware، Office، ابزارهای Workflow و برخی قابلیت‌های هوشمند را در یک محیط کنار هم قرار می‌دهد.

تفاوت مهم این دیدگاه برای مدیر IT این است که Nextcloud دیگر صرفاً به‌عنوان «یک جایگزین برای Dropbox» ارزیابی نمی‌شود. در یک استقرار سازمانی، می‌توان آن را به‌عنوان لایه‌ای برای همکاری دیجیتال در نظر گرفت. با این حال، فعال کردن همه قابلیت‌های Hub برای هر سازمانی منطقی نیست. هر اپلیکیشن جدید می‌تواند نیازهای زیرساختی، نگهداری و امنیتی بیشتری ایجاد کند؛ بنابراین انتخاب ماژول‌ها بهتر است بر اساس سناریوی واقعی کسب‌وکار انجام شود.

Nextcloud چه کاربردهایی دارد؟

کاربرد Nextcloud به اندازه سازمان و مدل کاری آن وابسته است. یک تیم کوچک ممکن است تنها برای مدیریت و اشتراک‌گذاری فایل از آن استفاده کند؛ در مقابل، یک سازمان بزرگ می‌تواند آن را به بخشی از محیط همکاری داخلی، دسترسی کاربران دورکار یا راهکار Private Cloud تبدیل کند.

در جدول زیر کاربردهای مختلف نکست‌کلود برای تیم‌ها و شرایط مختلف در سازمان قابل مشاهده است:

نوع کاربر یا سازمان	کاربرد Nextcloud
تیم‌های داخلی	اشتراک فایل، همکاری روی اسناد و دسترسی مشترک
کارکنان دورکار	دسترسی کنترل‌شده به فایل‌ها از خارج سازمان
سازمان‌های حساس به محل داده	استقرار روی زیرساخت انتخابی و کنترل بیشتر بر Data Residency
همکاری با شرکای تجاری	ایجاد دسترسی مشخص برای فایل و پوشه
تیم‌های چند دستگاهی	همگام‌سازی فایل بین دسکتاپ، وب و موبایل
کسب‌وکارهای کوچک	ایجاد فضای همکاری بدون ساخت نرم‌افزار اختصاصی

برای کسب‌وکارهایی که هنوز در مرحله انتخاب معماری هستند، راهنمای ذخیره‌سازی ابری برای کسب‌وکارهای کوچک و مقاله فضای ذخیره‌سازی ابر خصوصی می‌توانند به تشخیص گزینه مناسب کمک کنند.

مزایای استفاده از Nextcloud

Nextcloud برای سازمان‌هایی که به کنترل بیشتر بر داده‌ها، انعطاف در استقرار و همکاری یکپارچه نیاز دارند، مزایای قابل‌توجهی دارد. مهم‌ترین مزیت آن، امکان انتخاب نحوه استقرار و مدیریت سرویس است؛ به این معنا که سازمان می‌تواند درباره محل نگهداری داده‌ها، سیاست‌های دسترسی، روش پشتیبان‌گیری و نحوه اتصال Nextcloud به سایر سیستم‌ها تصمیم‌گیری کند.

مهم‌ترین مزایای Nextcloud عبارت‌اند از:

• کنترل بیشتر بر داده‌ها: سازمان می‌تواند محل استقرار سرویس و نحوه نگهداری اطلاعات را متناسب با الزامات داخلی خود انتخاب کند.
• امکان سفارشی‌سازی: متن‌باز بودن Nextcloud امکان استفاده از افزونه‌ها و توسعه قابلیت‌های متناسب با نیاز سازمان را فراهم می‌کند.
• دسترسی و همگام‌سازی از دستگاه‌های مختلف: کاربران می‌توانند از طریق وب، دسکتاپ و موبایل به فایل‌های خود دسترسی داشته باشند و اطلاعات را میان دستگاه‌ها همگام‌سازی کنند.
• همکاری در یک محیط یکپارچه: اشتراک‌گذاری فایل، همکاری روی اسناد، تقویم، مخاطبان و ابزارهای ارتباطی می‌توانند در یک بستر در دسترس کاربران قرار بگیرند.
• انعطاف در مدل استقرار: Nextcloud را می‌توان به‌صورت خود میزبان (Self-hosted) یا در قالب سرویس مدیریت‌شده (Managed) استفاده کرد.

البته میزان بهره‌مندی از این مزایا به نحوه استقرار Nextcloud وابسته است. در مدل خود میزبان، کنترل و انعطاف بیشتری در اختیار سازمان قرار می‌گیرد، اما در مقابل، مسئولیت مدیریت و نگهداری زیرساخت نیز بیشتر می‌شود.

معایب و محدودیت‌های Nextcloud

Nextcloud برای همه سازمان‌ها و همه سناریوها انتخاب یکسانی نیست. بخشی از مزایایی که کنترل بیشتری در اختیار سازمان قرار می‌دهند، در مقابل مسئولیت‌های فنی بیشتری نیز به همراه دارند. این موضوع به‌ویژه در مدل Self-hosted اهمیت پیدا می‌کند؛ جایی که مدیریت به‌روزرسانی‌ها، ظرفیت زیرساخت، امنیت، پایگاه داده، پشتیبان‌گیری و بازیابی سرویس بر عهده تیم فنی سازمان است.

در جدول زیر، مهم‌ترین قابلیت‌هایی که در کنار خود مسئولیت یا پیچیدگی بیشتری ایجاد می‌کنند، آمده است:

مزیت	هزینه یا مسئولیت همراه
کنترل بیشتر روی زیرساخت	نیاز به دانش فنی و مدیریت مداوم
امکان سفارشی‌سازی	پیچیدگی بیشتر در نگهداری
استقرار روی زیرساخت دلخواه	مسئولیت طراحی ظرفیت و دسترس‌پذیری
افزونه‌ها و امکانات گسترده	نیاز به کنترل سازگاری و به‌روزرسانی
مدیریت داخلی داده	مسئولیت بیشتر در حوزه امنیت و Backup

بنابراین، سازمانی که تیم فنی محدودی دارد و تنها به یک سرویس ساده برای ذخیره‌سازی و اشتراک‌گذاری فایل نیاز دارد، ممکن است با یک سرویس SaaS آماده مسیر ساده‌تری پیش رو داشته باشد. در مقابل، اگر کنترل داده‌ها و انعطاف Nextcloud اهمیت دارد اما سازمان نمی‌خواهد تمام مسئولیت‌های فنی آن را بر عهده بگیرد، استفاده از مدل Managed می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.

امنیت Nextcloud چگونه تأمین می‌شود؟

«Nextcloud درباره برخی تنظیمات امنیتی مهم به مدیر هشدار می‌دهد؛ بااین‌حال، بررسی و نگهداری امنیت سیستم همچنان بر عهده مدیر سرور است.»
— ترجمه از راهنمای رسمی امنیت Nextcloud

بنابراین، نصب Nextcloud به‌تنهایی امنیت اطلاعات سازمان را تضمین نمی‌کند. به‌روزرسانی سیستم‌عامل و نرم‌افزار، استفاده از HTTPS، محدودکردن دسترسی مدیریتی، تنظیم صحیح فایروال، مانیتورینگ رخدادها و تهیه نسخه پشتیبان مستقل همچنان ضروری است.

Nextcloud امکانات مختلفی برای ایجاد یک معماری امن در اختیار مدیران قرار می‌دهد؛ از جمله کنترل دسترسی، قابلیت‌های احراز هویت، محافظت در برابر تلاش‌های Brute Force و امکانات رمزنگاری. مستندات رسمی Nextcloud نیز قابلیت محافظت در برابر Brute Force را به‌صورت داخلی در Server ارائه می‌کنند و برای برخی سناریوها امکانات رمزنگاری سمت سرور (Server-side Encryption) و رمزنگاری سرتاسری (End-to-End Encryption) وجود دارد.

با این حال، امنیت Nextcloud فقط به قابلیت‌های خود نرم‌افزار وابسته نیست و نحوه طراحی و مدیریت زیرساخت نیز نقش مهمی دارد. استفاده از ارتباط امن TLS، به‌روزرسانی منظم سرویس، تعریف صحیح سطح دسترسی کاربران، احراز هویت چندمرحله‌ای (MFA)، مانیتورینگ، محدود کردن دسترسی‌های مدیریتی، تهیه نسخه پشتیبان و آزمایش فرایند بازیابی از اقداماتی هستند که باید در طراحی سرویس در نظر گرفته شوند. برای آشنایی بیشتر با این موضوع می‌توانید مقاله امنیت ابری و راهنمای پشتیبان‌گیری و بازیابی اطلاعات را مطالعه کنید.

نکته دیگر این است که همگام‌سازی (Sync) جای پشتیبان‌گیری (Backup)  را نمی‌گیرد. اگر یک فایل ناخواسته حذف یا خراب شود و همان تغییر میان دستگاه‌ها همگام شود، داشتن نسخه پشتیبان مستقل همچنان ضروری است.

Nextcloud برای چه افراد و کسب‌وکارهایی مناسب است؟

Nextcloud بیشتر برای سازمان‌ها و تیم‌هایی مناسب است که علاوه بر ذخیره‌سازی و اشتراک‌گذاری فایل، کنترل بیشتر بر داده‌ها، انعطاف در نحوه استقرار و امکان سفارشی‌سازی محیط همکاری برایشان اهمیت دارد. برای مثال، سازمانی با تیم IT مشخص، الزامات جدی درباره محل نگهداری اطلاعات یا نیاز به اتصال سرویس به ابزارها و زیرساخت‌های داخلی، می‌تواند Nextcloud را به‌عنوان یکی از گزینه‌های خود بررسی کند.

با این حال، برخورداری از قابلیت‌های بیشتر لزوماً به معنای مناسب بودن Nextcloud برای هر مجموعه‌ای نیست. مدل استقرار موردنظر، توان فنی تیم، سرویس‌های فعلی سازمان و میزان کنترل موردنیاز بر داده‌ها، همگی در این تصمیم نقش دارند.

جدول زیر کمک می‌کند بر اساس نیازهای سازمان، راحت‌تر تشخیص دهید Nextcloud تا چه اندازه می‌تواند گزینه مناسبی باشد. 

نیاز سازمان	میزان کاربرد Nextcloud برای سازمان
کنترل بیشتر بر محل نگهداری داده	بسیار بالا
ذخیره‌سازی، اشتراک‌گذاری و همگام‌سازی متمرکز فایل‌ها	بسیار بالا
مدیریت دسترسی کاربران و شرکای تجاری	بالا
سفارشی‌سازی و یکپارچه‌سازی با سیستم‌های سازمانی	بالا
همکاری روی اسناد، تقویم و ارتباطات تیمی	بالا
نیاز محدود به نگهداری یا ارسال فایل	پایین

در نهایت، انتخاب Nextcloud بیشتر از تعداد قابلیت‌های آن به نیاز و مدل عملیاتی سازمان بستگی دارد. مجموعه‌ای که کنترل داده، سفارشی‌سازی و استقلال بیشتر در انتخاب زیرساخت را در اولویت قرار می‌دهد، دلایل بیشتری برای بررسی Nextcloud دارد. در مقابل، اگر نیاز سازمان به یک سرویس ساده محدود باشد و مدیریت زیرساخت نیز جزو اولویت‌ها نباشد، گزینه‌های آماده‌تر می‌توانند انتخاب مناسب‌تری باشند.

برای راه‌اندازی Nextcloud به چه زیرساختی نیاز داریم؟

برای راه‌اندازی Nextcloud فقط منابع پردازشی مثل CPU و RAM کافی نیست. فضای ذخیره‌سازی، شبکه، دامنه، ارتباط امن، پشتیبان‌گیری و مانیتورینگ هم باید از ابتدا در طراحی زیرساخت در نظر گرفته شوند. اگر حجم فایل‌ها زیاد باشد، می‌توان فضای پردازشی را از فضای ذخیره‌سازی ابری جدا کرد تا مدیریت ظرفیت و توسعه سرویس ساده‌تر شود. در استفاده‌های گسترده‌تر و پرترافیک نیز عواملی مانند Cache، پایگاه داده و امکان افزایش ظرفیت زیرساخت اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.

به همین دلیل، نمی‌توان برای همه سازمان‌ها یک مقدار ثابت CPU یا RAM پیشنهاد کرد. پیش از انتخاب زیرساخت باید مشخص شود چند کاربر به‌طور هم‌زمان از Nextcloud استفاده می‌کنند، چه حجمی از داده قرار است نگهداری شود، این حجم با چه سرعتی رشد می‌کند و چه قابلیت‌هایی مانند Office یا Talk مورد نیاز است. سطح دسترس‌پذیری سرویس و سیاست پشتیبان‌گیری نیز مستقیماً بر زیرساخت مورد نیاز تأثیر می‌گذارند.

«حافظه موردنیاز سرور Nextcloud ثابت نیست و به تعداد کاربران، برنامه‌ها، فایل‌ها و حجم فعالیت روی سرور بستگی دارد.»— ترجمه از مستندات رسمی نیازمندی‌های Nextcloud

برای نمونه، دو سازمان با ۱۰۰ کاربر الزاماً به منابع یکسانی نیاز ندارند. استفاده هم‌زمان از Nextcloud Office یا Talk، تعداد فایل‌های کوچک، حجم فایل‌های بزرگ، تعداد کاربران هم‌زمان و نرخ رشد اطلاعات می‌توانند نیاز پردازشی و حافظه را تغییر دهند.

روش‌های نصب و راه‌اندازی Nextcloud

برای راه‌اندازی Nextcloud چند روش وجود دارد. سازمان می‌تواند آن را روی سرور یا زیرساخت خود نصب کند یا از سرویس مدیریت‌شده (Managed) یک ارائه‌دهنده استفاده کند. در مدل Self-hosted، تیم فنی مسئول نصب، پیکربندی و نگهداری سرویس است و باید مواردی مانند به‌روزرسانی، امنیت، پشتیبان‌گیری و مانیتورینگ را نیز مدیریت کند. در مقابل، در مدل Managed بخش بیشتری از این مسئولیت‌ها بر عهده ارائه‌دهنده سرویس قرار می‌گیرد.

بعد از راه‌اندازی، استفاده از Nextcloud برای کاربران نهایی ساده‌تر است. کاربران می‌توانند از طریق مرورگر، دسکتاپ یا موبایل به فایل‌ها دسترسی داشته باشند، آن‌ها را به اشتراک بگذارند و میان دستگاه‌های مختلف همگام‌سازی کنند. بنابراین، پیچیدگی اصلی Nextcloud بیشتر در مرحله راه‌اندازی و مدیریت زیرساخت است، نه استفاده روزمره کاربران.

تفاوت Nextcloud با سرویس‌های ذخیره‌سازی ابری

مقایسه Nextcloud با سرویس‌هایی مانند Google Drive و OneDrive فقط به میزان فضای ذخیره‌سازی محدود نمی‌شود؛ تفاوت اصلی آن‌ها در نحوه ارائه و مدیریت سرویس است. Google Drive و OneDrive معمولاً به‌صورت سرویس‌های آماده SaaS ارائه می‌شوند و مدیریت زیرساخت آن‌ها بر عهده ارائه‌دهنده است. در مقابل، Nextcloud را می‌توان روی زیرساخت خود سازمان راه‌اندازی کرد یا به‌صورت سرویس مدیریت‌شده (Managed) از یک ارائه‌دهنده دریافت کرد. ownCloud نیز راهکاری مشابه در حوزه ذخیره‌سازی، همگام‌سازی و اشتراک‌گذاری فایل و همکاری سازمانی است و معمولاً در کنار Nextcloud مورد مقایسه قرار می‌گیرد.

جدول زیر وضعیت هر سرویس در معیارهای مختلف را نشان می‌دهد:

معیار	Nextcloud	Google Drive	OneDrive	ownCloud
مدل رایج	Self-hosted یا Managed	SaaS	SaaS	Self-hosted یا Managed
کنترل زیرساخت	بالا در Self-hosted	محدود	محدود	بالا در Self-hosted
همکاری روی اسناد	قابل ارائه با ابزارهای Office	یکپارچه با Google Workspace	یکپارچه با Microsoft 365	وابسته به نحوه استقرار و یکپارچه‌سازی
بار عملیاتی برای مشتری	متوسط تا بالا در Self-hosted	کم	کم	متوسط تا بالا در Self-hosted
مناسب برای	کنترل و انعطاف بیشتر	اکوسیستم Google	اکوسیستم Microsoft	سناریوهای Self-hosted و Enterprise

مقایسه Nextcloud و Google Drive

Google Drive برای افرادی و سازمان‌هایی مناسب است که از سرویس‌های Google Workspace استفاده می‌کنند و به‌دنبال راهی ساده برای ذخیره، اشتراک‌گذاری و همکاری روی فایل‌ها هستند. بخش زیادی از مدیریت فنی این سرویس بر عهده گوگل است و کاربر معمولاً درگیر زیرساخت آن نمی‌شود.

در مقابل، Nextcloud برای سازمان‌هایی جذاب‌تر است که می‌خواهند کنترل بیشتری بر محل نگهداری اطلاعات، نحوه راه‌اندازی سرویس و دسترسی کاربران داشته باشند. بنابراین، اگر سادگی و استفاده سریع اولویت اصلی باشد، Google Drive گزینه قابل بررسی است؛ اما اگر کنترل بیشتر بر داده‌ها اهمیت داشته باشد، Nextcloud می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.

مقایسه Nextcloud و OneDrive

OneDrive یکی از سرویس‌های Microsoft 365 است و برای سازمان‌هایی که از ابزارهایی مانند Word، Excel، Teams و سایر سرویس‌های مایکروسافت استفاده می‌کنند، هماهنگی بیشتری با محیط کاری موجود دارد. کاربران نیز می‌توانند از طریق وب، کامپیوتر یا موبایل به فایل‌های خود دسترسی داشته باشند و آن‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارند. برای مجموعه‌ای که کنترل اطلاعات و امکان سفارشی‌سازی اهمیت بیشتری دارد، Nextcloud ارزش بررسی دارد. در مقابل، اگر بیشتر فرایندهای سازمان بر پایه Microsoft 365 شکل گرفته باشد، OneDrive معمولاً انتخاب ساده‌تر و هماهنگ‌تری خواهد بود.

مقایسه Nextcloud و ownCloud

Nextcloud و ownCloud شباهت زیادی به یکدیگر دارند و هر دو برای ذخیره، همگام‌سازی و اشتراک‌گذاری فایل‌ها و همکاری سازمانی استفاده می‌شوند. همچنین هر دو می‌توانند روی زیرساخت موردنظر سازمان راه‌اندازی شوند و کنترل بیشتری بر داده‌ها در اختیار مجموعه قرار دهند. برای انتخاب میان این دو، بهتر است فقط تعداد قابلیت‌ها مقایسه نشود. امکانات موردنیاز سازمان، سازگاری با سیستم‌های موجود، نحوه پشتیبانی، سهولت مدیریت و تجربه تیم فنی از عوامل مهم تصمیم‌گیری هستند. به همین دلیل، نمی‌توان یکی را برای همه سازمان‌ها انتخاب بهتری دانست و تصمیم نهایی باید بر اساس نیازها و شرایط هر مجموعه گرفته شود.

آیا Nextcloud رایگان است؟

بله، Nextcloud یک نسخه رایگان و متن‌باز به نام Community دارد که می‌توان آن را بدون پرداخت هزینه لایسنس استفاده کرد. با این حال، رایگان بودن نرم‌افزار به این معنا نیست که راه‌اندازی و استفاده از آن بدون هزینه خواهد بود.

اگر Nextcloud را روی زیرساخت خود سازمان راه‌اندازی کنید، هزینه‌هایی مانند سرور، فضای ذخیره‌سازی، پهنای باند، پشتیبان‌گیری، مانیتورینگ، امنیت و نیروی فنی همچنان وجود دارند. به همین دلیل، برای ارزیابی هزینه واقعی Nextcloud بهتر است فقط قیمت نرم‌افزار را در نظر نگیرید و مجموع هزینه‌های راه‌اندازی و نگهداری سرویس را بررسی کنید. نسخه Community برای بسیاری از تیم‌ها و سازمان‌ها قابل استفاده است، اما مجموعه‌های بزرگ‌تر ممکن است به پشتیبانی رسمی، سطح مشخصی از خدمات یا مدیریت ساده‌تر زیرساخت نیاز داشته باشند. در چنین شرایطی، نسخه Enterprise یا استفاده از Nextcloud به‌صورت سرویس مدیریت‌شده می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.

آیا Nextcloud انتخاب مناسبی است؟

Nextcloud بیشتر برای سازمان‌هایی مناسب است که کنترل داده‌ها، امکان انتخاب زیرساخت و سفارشی‌سازی برایشان اهمیت دارد. در مقابل، این آزادی عمل به مسئولیت بیشتری در زمینه نگهداری، امنیت، به‌روزرسانی و پشتیبان‌گیری نیاز دارد. بنابراین، پیش از انتخاب Nextcloud بهتر است مواردی مانند تعداد کاربران، حجم اطلاعات، سطح امنیت موردنیاز، نحوه دسترسی کاربران و توان تیم فنی سازمان مشخص شوند. اگر قابلیت‌های Nextcloud برای سازمان شما مناسب است اما نمی‌خواهید مدیریت زیرساخت و مسائل فنی آن را بر عهده بگیرید، می‌توانید سرویس Nextcloud ابرآمد را به‌عنوان یک گزینه مدیریت‌شده بررسی کنید.

سؤالات متداول درباره Nextcloud

آیا برای استفاده از Nextcloud به سرور نیاز داریم؟

بله؛ Nextcloud برای اجرا به یک زیرساخت سروری نیاز دارد؛ اما این به معنی خرید سرور فیزیکی نیست. این سرویس می‌تواند روی سرور مجازی، زیرساخت ابری یا زیرساخت داخلی سازمان اجرا شود. همچنین در مدل Managed، مدیریت سرور و بخش زیادی از زیرساخت بر عهده ارائه‌دهنده سرویس قرار می‌گیرد و کاربر مستقیماً با این بخش‌ها درگیر نمی‌شود.

آیا Nextcloud روی ویندوز و موبایل قابل استفاده است؟

بله؛ کاربران می‌توانند از طریق مرورگر به Nextcloud دسترسی داشته باشند یا از نرم‌افزارهای مخصوص دسکتاپ و موبایل استفاده کنند. Nextcloud برای Windows، macOS و Linux کلاینت دسکتاپ دارد؛ همچنین برای Android و iOS اپلیکیشن موبایل ارائه داده است. به این ترتیب، کاربران می‌توانند از دستگاه‌های مختلف به فایل‌های خود دسترسی داشته باشند و آن‌ها را همگام‌سازی کنند.

اطلاعات در Nextcloud کجا ذخیره می‌شوند؟

محل ذخیره اطلاعات به نحوه راه‌اندازی Nextcloud بستگی دارد. اگر سازمان سرویس را روی زیرساخت خود راه‌اندازی کند، می‌تواند محل نگهداری فایل‌ها و داده‌ها را نیز انتخاب کند. در مدل Managed، محل ذخیره‌سازی اطلاعات به زیرساخت ارائه‌دهنده سرویس بستگی دارد. بنابراین، استفاده از Nextcloud به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که اطلاعات دقیقاً در چه مکانی نگهداری می‌شوند؛ این موضوع به مدل استقرار و زیرساخت انتخاب‌شده وابسته است.

آیا Nextcloud برای استفاده سازمانی مناسب است؟

بله؛ Nextcloud می‌تواند برای استفاده سازمانی مناسب باشد؛ به‌ویژه برای مجموعه‌هایی که به اشتراک‌گذاری فایل، همکاری تیمی و کنترل بیشتر بر داده‌ها نیاز دارند. با این حال، مناسب بودن آن برای هر سازمان به عواملی مانند تعداد کاربران، حجم اطلاعات، نیازهای امنیتی، ابزارهای مورد استفاده و توان تیم فنی بستگی دارد. برای سازمان‌هایی با تعداد کاربر یا حجم داده بالا، بهتر است پیش از راه‌اندازی نهایی، ظرفیت زیرساخت و نحوه مدیریت سرویس بررسی شود تا Nextcloud متناسب با نیاز واقعی مجموعه طراحی و اجرا شود.