آنچه در این مقاله می‌خوانید
- دنیای متاورس چیست به زبان ساده؟
- متاورس چگونه کار میکند؟
- تفاوت متاورس با واقعیت مجازی، بازی آنلاین و Web3 چیست؟
- نمونههای متاورس و جهانهای مجازی امروز
- ارزهای شناخته‌شده مرتبط با متاورس
- کدام شرکت‌ها در حوزه متاورس فعال‌تر هستند؟
- کاربرد متاورس چیست؟
- مزایا و فرصت‌های متاورس در زندگی و کسب‌وکار
- چگونه وارد متاورس شویم؟
- هزینه‌ها، محدودیت‌ها و خطرات متاورس چیست؟
- ارتباط بین پلتفرمها هنوز یک مسئله باز است
- آیا متاورس به بخشی از زندگی روزمره تبدیل می‌شود؟
- آینده متاورس چیست؛ چه چیزهایی هنوز محقق نشده‌اند؟
- سوالات متداول درباره متاورس
متاورس را میتوان مجموعه‌ای از محیط‌های دیجیتال و تعاملی دانست که کاربران در آنها با هویت مجازی خود حضور پیدا می‌کنند، با دیگران ارتباط می‌گیرند و فعالیت‌هایی مانند بازی، یادگیری، کار یا خرید را تجربه می‌کنند. قبل از هر چیزی، برای پاسخ به پرسش متاورس چیست، باید یک نکته را از ابتدا روشن کنیم؛ متاورس نام یک سایت، اپلیکیشن یا محصول مشخص نیست. امروز پلتفرم‌های مختلفی وجود دارند که بخشی از این ایده را پیاده‌سازی کردهاند، اما تصویر آرمانی یک جهان مجازی واحد که بتوان آزادانه میان بخش‌های مختلف آن جابه‌جا شد هنوز محقق نشده است. در ادامه، مفهوم متاورس را به زبان ساده، همراه با نمونههای واقعی و روش تجربه آن بررسی می‌کنیم.
دنیای متاورس چیست به زبان ساده؟
متاورس به زبان ساده فضایی دیجیتال و تعاملی است که افراد می‌توانند در آن احساس نوعی حضور داشته باشند، نه اینکه فقط مانند یک صفحه وب محتوا را مشاهده کنند. کاربر معمولاً با یک آواتار وارد یک محیط مجازی می‌شود، با اشیا یا افراد دیگر تعامل میکند و ممکن است فعالیتی را همراه با سایر کاربران انجام دهد.
بنابراین وقتی می‌پرسیم دنیای متاورس چیست، لزوماً درباره یک دنیای کاملاً مجازی با هدست صحبت نمی‌کنیم. بعضی تجربهها سه‌بعدی و بسیار فراگیر هستند و برخی دیگر از طریق کامپیوتر یا حتی موبایل در دسترس‌اند.
متاورس را با یک مثال بهتر بفهمیم
فرض کنید به‌جای دیدن صفحه اینترنتی یک نمایشگاه، وارد فضای سه‌بعدی آن شوید. آواتار شما میتواند در سالن حرکت کند، غرفه‌ها را ببیند، کنار آواتار همکاران یا دوستان قرار بگیرد، در یک ارائه شرکت کند و با عناصر محیط تعامل داشته باشد. تفاوت اصلی این تجربه با یک وب‌سایت معمولی در حضور و تعامل هم‌زمان است. شما فقط اطلاعات دریافت نمی‌کنید، بلکه در یک فضای دیجیتال مشترک حضور دارید و اتفاقات محیط را همراه با دیگران تجربه می‌کنید.
آیا متاورس یک دنیای واحد است؟
در حال حاضر خیر؛ چیزی که امروز به نام متاورس می‌شناسیم، بیشتر مجموعه‌ای از پلتفرمها و جهانهای مجازی مستقل است. برای مثال، Roblox پلتفرمی برای بازی و ساخت تجربههای مجازی توسط کاربران است، VRChat بیشتر بر ارتباط و تعامل اجتماعی در محیط‌های سه‌بعدی تمرکز دارد؛ Decentraland و The Sandbox نیز جهانهای مجازی مبتنی بر بلاکچین هستند که امکان ساخت، خریدوفروش و مالکیت برخی دارایی‌های دیجیتال را فراهم می‌کنند. هرکدام از این پلتفرمها حساب کاربری، قوانین، محتوا و ساختار اقتصادی مخصوص خود را دارند و به یکدیگر متصل نیستند.
Autodesk نیز وضعیت فعلی متاورس را بیشتر شبیه مجموعه‌ای از جهانهای سه‌بعدی جدا از یکدیگر توصیف میکند. ایده بلندمدت این است که در آینده کاربران بتوانند هویت، آواتار یا برخی دارایی‌های دیجیتال خود را میان این محیط‌ها جابه‌جا کنند؛ اما چنین سطحی از یکپارچگی هنوز به شکل عمومی محقق نشده است.
اصطلاح متاورس از کجا آمده است؟
واژه Metaverse از ترکیب Meta و Universe شکل گرفته است. نویسنده آمریکایی نیل استفنسن این اصطلاح را در رمان علمی‌تخیلی Snow Crash در سال ۱۹۹۲ به کار برد. در این داستان، افراد با آواتارهای خود وارد یک جهان دیجیتال مشترک می‌شدند. پس از آن، بازی‌های آنلاین، جهانهای مجازی و فناوریهای واقعیت مجازی به‌تدریج بخش‌هایی از این ایده را عملی کردند. با افزایش توجه شرکتهای فناوری در دهه ۲۰۲۰، اصطلاح متاورس دوباره به یکی از موضوعات پرکاربرد حوزه فناوری تبدیل شد.
متاورس چگونه کار میکند؟
تجربه کاربر در بسیاری از پلتفرمها مسیر ساده‌ای دارد؛ یک پلتفرم را انتخاب می‌کنید، حساب می‌سازید، آواتار خود را انتخاب می‌کنید و وارد محیطی می‌شوید که امکان حرکت، مشاهده محتوا و تعامل با دیگر کاربران را فراهم میکند. پشت این تجربه ساده، فناوریهای مختلفی مانند پردازش گرافیکی، شبکه، زیرساخت ابری، واقعیت مجازی و در بعضی پلتفرمها بلاکچین قرار دارند.
آواتار و محیط سه‌بعدی؛ حضور در متاورس چگونه شکل می‌گیرد؟
آواتار نماینده دیجیتال شما در محیط مجازی است. ممکن است شبیه خودتان باشد یا ظاهری کاملاً متفاوت داشته باشد. در پلتفرم‌هایی مانند Roblox، آواتار میتواند میان تجربههای مختلف همان پلتفرم همراه کاربر باقی بماند. محیط نیز معمولاً به‌صورت یک فضای سه‌بعدی طراحی می‌شود؛ کاربران می‌توانند در آن حرکت کنند و به‌طور هم‌زمان حضور دیگر افراد را ببینند. همین ترکیب آواتار، محیط مشترک و تعامل بلادرنگ باعث می‌شود تجربه متاورس نسبت به مشاهده یک صفحه دوبعدی، حس حضور بیشتری ایجاد کند.
نقش VR، AR، Cloud و GPU در Metaverse
واقعیت مجازی یا VR کاربر را در یک محیط دیجیتال فراگیر قرار می‌دهد. واقعیت افزوده یا AR برعکس، عناصر دیجیتال را روی محیط واقعی نمایش می‌دهد. هیچ‌کدام به‌تنهایی مترادف متاورس نیستند؛ بلکه روش‌هایی برای تجربه بخشی از آن هستند. برای نمایش محیط‌های سه‌بعدی و پردازش آنها به توان پردازشی و گرافیکی نیاز است. اگر می‌خواهید نقش این بخش را بهتر بشناسید، مقاله Gpu چیست میتواند نقطه شروع مناسبی باشد.
از سوی دیگر، بعضی معماری‌ها برای پردازش، میزبانی کاربران، ذخیره اطلاعات یا ارائه محتوا به زیرساخت‌های شبکه و بستری ابری متکی هستند. سرویس‌هایی مانند سرویس سرور ابری ابرآمد و سرویس ذخیره سازی ابری نیز نمونه‌هایی از اجزای زیرساخت ابری هستند. Autodesk نیز Cloud Connectivity را در کنار فناوری‌هایی مانند XR، هوش مصنوعی و پردازش لبه از اجزای مرتبط با رایانش فضایی می‌داند.
بلاکچین و NFT چه نقشی دارند؟
بلاکچین و NFT در بعضی پروژه‌های متاورسی برای ثبت مالکیت دارایی‌های دیجیتال، خریدوفروش آیتم‌ها یا ایجاد اقتصاد داخلی استفاده می‌شوند. برای مثال، Decentraland مالکیت برخی دارایی‌های دیجیتال را روی بلاکچین ثبت میکند. بااینحال، بلاکچین پیشنیاز متاورس نیست. پلتفرم‌هایی مانند VRChat یا Roblox می‌توانند تجربههای اجتماعی و سه‌بعدی گسترده‌ای ارائه دهند بدون اینکه کاربر برای استفاده معمول به رمزارز یا NFT نیاز داشته باشد.
تفاوت متاورس با واقعیت مجازی، بازی آنلاین و Web3 چیست؟
بسیاری از سوءبرداشت‌ها زمانی شکل می‌گیرد که متاورس با واقعیت مجازی، بازی آنلاین یا Web3 یکی در نظر گرفته شود. توضیح کوتاه هر یک از این موارد را میتوان به شکل زیر ارائه داد:
| مفهوم | تعریف ساده |
| متاورس | محیط‌ها و تجربههای دیجیتال تعاملی و مشترک |
| واقعیت مجازی | تجربه یک محیط شبیه‌سازی‌شده با هدست |
| بازی آنلاین | بازی چند نفره از طریق اینترنت |
| Web3 | رویکردی مبتنی بر فناوریهای غیرمتمرکز |
| Crypto/NFT | ابزارها و دارایی‌های مبتنی بر بلاکچین |
نمونههای متاورس و جهانهای مجازی امروز
به‌جای تصور یک متاورس واحد، بهتر است نمونههای فعلی را به‌عنوان پلتفرم‌هایی ببینیم که هرکدام بخشی از این مفهوم را اجرا کردهاند.
جهانهای اجتماعی و محیط‌های ساخته‌شده توسط کاربران
Roblox مجموعه بزرگی از جهان‌ها و تجربههای سه‌بعدی ساخته‌شده توسط کاربران را در اختیار افراد قرار می‌دهد. این تجربهها می‌توانند بازی، محیط آموزشی، شبیه‌سازی، کنسرت یا فضای اجتماعی باشند.
VRChat نیز بیشتر بر ارتباط اجتماعی، آواتارها و جهانهای ساخته‌شده توسط کاربران تمرکز دارد. برخلاف تصور رایج، برای استفاده از VRChat داشتن هدست VR الزامی نیست؛ این پلتفرم روی کامپیوتر، هدست‌های مستقل و دستگاه‌های موبایل نیز در دسترس است.
پروژه‌های مبتنی بر بلاکچین
Decentraland و The Sandbox از نمونه‌هایی هستند که بلاکچین و مالکیت دارایی‌های دیجیتال نقش پررنگ‌تری در آنها دارد. بااینحال، حتی در این پلتفرمها نیز خرید رمزارز یا تهیه کیف پول مستقل الزام عمومی برای اولین تجربه نیست. Decentraland امکان ساخت حساب با سرویس‌های اجتماعی را فراهم میکند و The Sandbox نیز مستندات مشخصی برای ایجاد حساب بدون اتصال کیف پول دارد.
برای مقایسه این پلتفرمها، جدول زیر را مشاهده کنید:
| پلتفرم | نوع تجربه | روش‌های دسترسی | نیاز به کیف پول برای شروع | وضعیت هزینه اولیه |
| Roblox | جهانهای سه‌بعدی و محتوای کاربر محور | موبایل، کامپیوتر و سایر دستگاه‌های پشتیبانی‌شده | ندارد | شروع رایگان |
| VRChat | تعامل اجتماعی و جهانهای کاربر محور | PC، VR، iOS و Android | ندارد | شروع رایگان |
| Decentraland | جهان مجازی با اقتصاد مبتنی بر بلاکچین | Windows، Mac، iOS و Android | بدون نیاز به کیف پول مستقل | استفاده اولیه رایگان |
| The Sandbox | بازی و ساخت تجربه با مؤلفه‌های Web3 | حساب کاربری و نرم‌افزارهای پلتفرم | بدون نیاز اولیه؛ لازم برای برخی قابلیت‌های مالکیت | امکان شروع بدون خرید دارایی |
اطلاعات دسترسی VRChat، Decentraland و The Sandbox بر اساس مستندات رسمی همین پلتفرمها بررسی شده است.
ارزهای شناخته‌شده مرتبط با متاورس
برخی پلتفرم‌های متاورسی از توکن‌های اختصاصی برای خرید دارایی، پرداخت هزینه خدمات و مشارکت در اقتصاد خود استفاده می‌کنند. از شناخته‌شده‌ترین آنها میتوان به MANA در Decentraland، SAND در The Sandbox و APE در اکوسیستم Otherside اشاره کرد. بااینحال، قرارگرفتن یک ارز در دسته توکن‌های متاورسی به معنی تضمین رشد قیمت آن نیست. عواملی مانند میزان استفاده از پلتفرم، کاربرد توکن، فعالیت کاربران و شرایط بازار می‌توانند بر ارزش آن اثر بگذارند؛ بنابراین این موارد صرفاً نمونههای شناخته‌شده هستند و معرفی آنها به معنی پیشنهاد خرید نیست.
| ارز | پروژه مرتبط | کاربرد اصلی |
| MANA | Decentraland | خرید دارایی و خدمات |
| SAND | The Sandbox | مبادله و فعالیت در اقتصاد پلتفرم |
| APE | Otherside | تراکنش و فعالیت در اکوسیستم |
کدام شرکت‌ها در حوزه متاورس فعال‌تر هستند؟
فعالیت در حوزه متاورس فقط به ساخت یک جهان مجازی محدود نمی‌شود. بعضی شرکت‌ها روی هدست‌ها و فناوریهای واقعیت ترکیبی کار می‌کنند، برخی ابزارهای ساخت محیط‌های سه‌بعدی و شبیه‌سازی را توسعه میدهند و گروهی دیگر پلتفرم‌هایی برای حضور، بازی و تولید محتوا توسط کاربران ایجاد کردهاند. به همین دلیل، شرکتهای فعال در این حوزه را باید بر اساس نقش آنها در اکوسیستم متاورس بررسی کرد.
| شرکت | حوزه فعالیت مرتبط با متاورس | نمونه فناوری یا پلتفرم |
| Meta | واقعیت مجازی و ترکیبی، سخت‌افزار و تجربههای تعاملی | Reality Labs و محصولات VR/MR |
| NVIDIA | شبیه‌سازی، دوقلوی دیجیتال و پردازش محیط‌های سه‌بعدی | Omniverse |
| Epic Games | ساخت تجربههای سه‌بعدی و ابزارهای توسعه | Fortnite، Unreal Engine و UEFN |
| Roblox | جهانهای سه‌بعدی کاربر محور و اقتصاد سازندگان | Roblox و Roblox Studio |
| Autodesk | طراحی سه‌بعدی، شبیه‌سازی و دوقلوی دیجیتال | ابزارهای طراحی و کاربردهای Spatial Computing |
با با توجه به جدول بالا میتوان به این نتیجه رسید که هیچ شرکتی مالک متاورس نیست. هرکدام از این شرکت‌ها بخشی از فناوریها و تجربه‌هایی را توسعه میدهند که در شکل‌گیری اکوسیستم گسترده‌تر متاورس نقش دارند.
کاربرد متاورس چیست؟
کاربرد متاورس فقط به بازی و سرگرمی محدود نمی‌شود. محیط‌های دیجیتال سه‌بعدی و تعاملی می‌توانند بستری برای حضور هم‌زمان کاربران، یادگیری، تمرین و شبیه‌سازی، همکاری از راه دور، برگزاری رویداد و حتی ارائه و تجربه محصولات باشند. ارزش اصلی این محیط‌ها زمانی بیشتر مشخص می‌شود که کاربر فقط تماشاگر نباشد و بتواند در فضا حضور پیدا کند، با دیگران تعامل داشته باشد و بخشی از تجربه را به‌صورت فعال شکل دهد. البته میزان عملی‌بودن هر ویژگی به نوع پلتفرم، تجهیزات مورد نیاز و امکانات هر کدام از کاربران بستگی دارد.
بازی، سرگرمی و تعامل اجتماعی
بازی و ارتباط اجتماعی از ملموس‌ترین کاربردهای فعلی متاورس هستند. در Roblox یا VRChat کاربران می‌توانند وارد جهانهای مختلف شوند، رویداد برگزار کنند، بازی کنند یا با دیگران ارتباط بگیرند. برای بسیاری از کاربران، همین محیط‌های اجتماعی و بازی‌محور اولین مواجهه واقعی با مفهوم Metaverse هستند.
آموزش و شبیه‌سازی
یکی از کاربردهای مهم‌تر برای سازمان‌ها، ساخت محیطی است که بتوان موقعیت‌های واقعی را بدون هزینه یا ریسک اجرای فیزیکی شبیه‌سازی کرد. Autodesk نمونه‌هایی جهت استفاده از محیط‌های سه‌بعدی و Digital Twin را در آموزش کارکنان، طراحی، تولید و شبیه‌سازی صنعتی مطرح میکند. برای مثال میتوان قبل از ساخت یک کارخانه، مدل دیجیتال آن را بررسی کرد یا کارکنان را در یک محیط مجازی آموزش داد.
همکاری کاری و رویدادهای مجازی
یک تیم پراکنده جغرافیایی میتواند به‌جای حضور در یک تماس تصویری دوبعدی، در یک فضای مشترک سه‌بعدی جلسه برگزار کند، با دیگر اعضای تیم تعامل داشته باشد یا روی مدل یک محصول کار کند. فراهم‌کردن چنین تجربه‌هایی، به‌ویژه وقتی تعداد کاربران افزایش پیدا میکند، به منابع پردازشی و زیرساختی مقیاس‌پذیر نیاز دارد؛ مفهومی که در مقاله رایانش ابری چیست بیشتر درباره آن توضیح داده‌ایم. همین الگو برای کنفرانس‌ها، نمایشگاه‌ها و رویدادهای مجازی نیز قابل استفاده است؛ به‌خصوص زمانی که تجربه حضور، حرکت در محیط و تعامل کاربران اهمیت بیشتری از پخش ساده ویدئو داشته باشد.
خرید، نمایش محصول و تجربه برند
برندها نیز می‌توانند از محیط‌های مجازی برای نمایش محصول، برگزاری رویداد یا ایجاد تجربه تعاملی استفاده کنند. به‌جای مشاهده چند تصویر، کاربر میتواند وارد فروشگاه یا نمایشگاه مجازی شود و محصول را در یک محیط سه‌بعدی مشاهده کند. این ویژگی بیشتر بر «تجربه برند» تمرکز دارد و الزاماً به خرید زمین مجازی یا استفاده از NFT وابسته نیست.
مزایا و فرصت‌های متاورس در زندگی و کسب‌وکار
مزیت متاورس صرفاً در سه‌بعدی‌بودن محیط نیست؛ ارزش اصلی آن زمانی شکل می‌گیرد که بتوان فعالیتی را که در فضای واقعی دشوار، پرهزینه یا محدود به مکان است، به‌صورت تعاملی در یک محیط دیجیتال تجربه کرد. این ویژگی میتواند هم برای کاربران عادی و هم برای سازمان‌ها فرصت‌های تازه‌ای ایجاد کند.
فرصت‌های متاورس برای کاربران
محیط‌های تعاملی می‌توانند دسترسی افراد به آموزش، سرگرمی، رویدادها و ارتباطات اجتماعی را بدون الزام حضور در یک مکان مشخص گسترش دهند. برای مثال، فرد میتواند در یک کلاس یا رویداد سه‌بعدی شرکت کند، یک محیط را پیش از مراجعه حضوری تجربه کند یا همراه با افرادی از نقاط مختلف در یک فضای مشترک فعالیت داشته باشد.
فرصت‌های متاورس برای کسب‌وکارها
برای کسب‌وکارها، یکی از مهم‌ترین فرصت‌ها امکان شبیه‌سازی و آزمایش پیش از اجرای واقعی است. دوقلوی دیجیتال و محیط‌های سه‌بعدی می‌توانند برای بررسی طراحی یک محصول یا کارخانه، آموزش کارکنان، ارزیابی سناریوهای مختلف و همکاری تیم‌های پراکنده استفاده شوند. این رویکرد در برخی کاربردهای صنعتی میتواند هزینه یا ریسک ساخت نمونههای فیزیکی و آموزش در محیط واقعی را کاهش دهد. Autodesk نیز شبیه‌سازی، آموزش، همکاری از راه دور و Digital Twin را از کاربردها و مزایای مهم Spatial Computing و فناوریهای مرتبط با متاورس می‌داند.
متاورس همچنین میتواند برای برندها فرصت ایجاد تجربههای تعاملی‌تر را فراهم کند؛ برای نمونه، مشتری به‌جای مشاهده تصاویر یک محصول میتواند آن را در یک نمایشگاه یا محیط سه‌بعدی بررسی کند. البته میزان این مزایا به نوع کاربرد، کیفیت تجربه، زیرساخت، هزینه اجرا و پذیرش کاربران بستگی دارد و برای هر کسب‌وکاری یکسان نیست.
چگونه وارد متاورس شویم؟
متاورس درگاه ورود واحد ندارد و خرید هدست، زمین یا ارز دیجیتال مرحله عمومی ورود نیست. انتخاب روش ورود به پلتفرمی بستگی دارد که می‌خواهید تجربه کنید. Meta و Autodesk نیز به دسترسی از دستگاه‌های مختلف، از کامپیوتر و موبایل تا تجهیزات XR، اشاره می‌کنند.
- هدف خود را مشخص کنید: برای بازی، ارتباط اجتماعی، آموزش یا تجربه یک رویداد دنبال پلتفرم مناسب بگردید.
- یک پلتفرم انتخاب کنید: برای مثال VRChat بیشتر اجتماعی است، درحالی‌که Decentraland مؤلفه‌های بلاکچینی پررنگ‌تری دارد.
- تجهیزات پشتیبانی‌شده را بررسی کنید: ممکن است موبایل یا لپ‌تاپ کافی باشد و در تجربههای دیگر هدست VR ارزش بیشتری ایجاد کند.
- حساب و آواتار بسازید: بیشتر پلتفرمها در شروع شما را برای ساخت هویت مجازی راهنمایی می‌کنند.
- با تجربه رایگان شروع کنید: پیش از خرید آیتم، اشتراک یا دارایی دیجیتال ببینید پلتفرم واقعاً برای شما کاربرد دارد یا نه.
- تنظیمات امنیت و حریم خصوصی را بررسی کنید: مشخص کنید چه کسانی می‌توانند با شما ارتباط بگیرند و چه اطلاعاتی در پروفایل نمایش داده می‌شود.
هزینه‌ها، محدودیت‌ها و خطرات متاورس چیست؟
استفاده از متاورس همیشه به معنی پرداخت هزینه بالا یا خرید تجهیزات خاص نیست و شرایط هر پلتفرم با دیگری تفاوت دارد. در بعضی محیط‌ها میتوان با کامپیوتر یا موبایل و بدون پرداخت اولیه وارد شد، در حالی که برخی تجربهها به هدست واقعیت مجازی، سخت‌افزار قوی‌تر، اشتراک یا خریدهای درون‌برنامه‌ای نیاز دارند. علاوه بر هزینه، محدودیت‌های دسترسی، سازگاری دستگاه‌ها و شرایط استفاده در کشورهای مختلف نیز میتواند بر تجربه کاربران اثر بگذارد و در کنار آن، ریسک‌هایی مانند جمع‌آوری داده‌های رفتاری، سرقت حساب، فیشینگ، کلاهبرداری و محدودیت انتقال دارایی‌ها بین پلتفرمها نیز مطرح است؛ به همین دلیل بهتر است پیش از انتخاب هر پلتفرم، هزینه، شرایط دسترسی، سیاست‌های حریم خصوصی و ابزارهای امنیتی آن بررسی شود.
هزینه تجهیزات و استفاده از پلتفرمها
سه نوع هزینه را از یکدیگر جدا کنید؛ تجهیزات، هزینه استفاده از پلتفرم و خریدهای درون‌برنامه‌ای. ممکن است یک تجربه با تلفن همراه یا کامپیوتر فعلی شما اجرا شود، درحالی‌که تجربه واقعیت مجازی به هدست نیاز داشته باشد. همچنین رایگان‌بودن ورود به یک پلتفرم به این معنا نیست که تمام آیتم‌ها، اشتراک‌ها یا دارایی‌های دیجیتال آن رایگان هستند.
دسترسی کاربران ایرانی به متاورس
برای «متاورس در ایران» نمی‌توان یک حکم یکسان برای همه پلتفرمها ارائه کرد. شرایط ثبت‌نام، دانلود برنامه، پرداخت، احراز هویت، کیف پول و دسترسی منطقه‌ای ممکن است بین سرویس‌ها متفاوت باشد و در طول زمان نیز تغییر کند. به همین دلیل، کاربران ایرانی بهتر است قبل از ثبت‌نام یا پرداخت، مستندات رسمی همان پلتفرم را بررسی کنند. این موضوع به‌ویژه برای سرویس‌های مبتنی بر بلاکچین و پرداخت‌های بین‌المللی اهمیت بیشتری دارد؛ مستندات The Sandbox نیز اشاره میکند که برخی محدودیت‌های مرتبط با کیف پول ممکن است به کشور کاربر وابسته باشند.
حریم خصوصی، امنیت حساب و کلاهبرداری
مانند هر سرویس آنلاین دیگری، حساب متاورس نیز ممکن است هدف سرقت رمز عبور، صفحات جعلی یا مهندسی اجتماعی قرار بگیرد. بهتر است برای هر سرویس رمز عبور منحصربه‌فرد انتخاب کنید و در صورت پشتیبانی، احراز هویت دومرحله‌ای را فعال کنید. همیشه آدرس رسمی سرویس را بررسی کنید و اطلاعات حساس کیف پول مانند عبارت بازیابی کیف پول (Seed Phrase) را در اختیار دیگران قرار ندهید. اگر با شیوه‌های جعل صفحه و سرقت اطلاعات آشنا نیستید، مقاله فیشینگ چیست توضیح کامل‌تری ارائه میکند.
ایمنی کاربران و محدودیت انتقال دارایی‌ها
محیط‌های اجتماعی متاورسی می‌توانند مانند شبکه‌های اجتماعی شامل ارتباط با افراد ناشناس و محتوای تولیدشده توسط کاربران باشند. در نتیجه، برای کودکان و نوجوانان باید تنظیمات سنی، ابزارهای کنترل والدین و شیوه ارتباط با سایر کاربران بررسی شود. برای مثال Roblox در سال ۲۰۲۶ حساب‌ها و کنترل‌های سنی متفاوتی برای کاربران کم‌سن‌تر ارائه کرده است. همچنین نباید تصور کرد هر آواتار یا آیتمی که در یک پلتفرم می‌خرید در همه جهانهای دیگر قابل استفاده است. این انتقال عمومی هنوز یکی از مسائل حل‌نشده متاورس است.
ارتباط بین پلتفرمها هنوز یک مسئله باز است
یکی از اهداف بلندمدت متاورس، قابلیت همکاری یا Interoperability است؛ یعنی بتوان هویت یا دارایی دیجیتال را میان جهانهای مختلف منتقل کرد. این موضوع هنوز در حال استانداردسازی است. Metaverse Standards Forum در ژوئن ۲۰۲۶ چارچوب Web of Worlds را برای ایجاد شبکه‌ای بازتر از جهانهای سه‌بعدی منتشر کرد؛ خود این فعالیت نشان می‌دهد رسیدن به یک متاورس واقعاً یکپارچه هنوز مسئله‌ای باز است.
آیا متاورس به بخشی از زندگی روزمره تبدیل می‌شود؟
در حال حاضر، بسیاری از عناصر مرتبط با متاورس بیشتر در بازی، سرگرمی، شبیه‌سازی، طراحی و برخی کاربردهای سازمانی دیده می‌شوند. مشخص نیست این فناوری در آینده دقیقاً چه سهمی از زندگی روزمره خواهد داشت. ممکن است برخی فناوریهای مرتبط مانند Spatial Computing، محیط‌های سه‌بعدی و دوقلوی دیجیتال (Digital Twin) به‌تدریج عادی‌تر شوند، بدون اینکه الزاماً همه آنها تحت عنوان «متاورس» شناخته شوند. بنابراین پیش‌بینی جایگزینی کامل اینترنت یا موبایل با متاورس پشتوانه قطعی ندارد. Autodesk نیز شکل نهایی متاورس را هنوز وابسته به پذیرش کاربران، استانداردها، امنیت و پیشرفت فناوری می‌داند.
آینده متاورس چیست؛ چه چیزهایی هنوز محقق نشده‌اند؟
بخشی از چیزی که امروز با نام متاورس معرفی می‌شود وجود دارد، اما بخش دیگری هنوز یک چشم‌انداز فناورانه است. جهانهای سه‌بعدی، آواتارها، رویدادهای مجازی، دوقلوی دیجیتال و همکاری از راه دور واقعی هستند؛ ولی حرکت آزادانه میان همه این محیط‌ها با یک هویت و مجموعه دارایی مشترک هنوز امکان عمومی ندارد. در نهایت، توسعه تجربه‌هایی مانند متاورس به مجموعه‌ای از فناوریها و زیرساخت‌های پردازشی، شبکه‌ای و ابری وابسته است. اگر می‌خواهید با زیرساخت‌ها و راهکارهای ابری موردنیاز برای توسعه و اجرای سرویس‌های دیجیتال بیشتر آشنا شوید، می‌توانید خدمات ابرآمد را بررسی کنید.
سوالات متداول درباره متاورس
آیا متاورس همان شرکت متا است؟
خیر؛ Meta یکی از شرکتهایی است که روی فناوریها و تجربههای مرتبط با متاورس سرمایهگذاری کرده است، اما مفهوم متاورس متعلق به یک شرکت نیست. پلتفرمها و شرکتهای مختلف هرکدام برداشت و فناوریهای خود را در این حوزه توسعه میدهند.
آیا دارایی‌های مجازی بین همه پلتفرمها منتقل می‌شوند؟
خیر؛ در بیشتر موارد، دارایی یا آواتاری که در یک پلتفرم دارید فقط در همان اکوسیستم یا سرویس‌های سازگار قابل استفاده است. ایجاد استانداردهایی برای انتقال هویت و دارایی یکی از اهداف آینده متاورس است و هنوز به‌صورت عمومی حل نشده است.
آیا متاورس یک اپلیکیشن مشخص دارد؟
خیر؛ اپلیکیشنی به نام «متاورس» که درگاه ورود به همه جهانهای مجازی باشد، وجود ندارد. برای تجربه متاورس باید یک پلتفرم مشخص مانند VRChat، Roblox، Decentraland یا نمونههای دیگر را انتخاب کنید.
آیا بدون هدست میتوان وارد متاورس شد؟
بله؛ بسیاری از تجربهها از طریق کامپیوتر یا موبایل قابل استفادهاند. برای مثال VRChat رسماً حالت Desktop و نسخههای iOS و Android ارائه میکند. هدست VR میتواند تجربه فراگیرتری ایجاد کند، اما شرط عمومی ورود به متاورس نیست.
آیا برای ورود باید ارز دیجیتال یا زمین بخریم؟
خیر؛ خرید رمزارز یا زمین مجازی پیشنیاز عمومی ورود نیست. حتی Decentraland و The Sandbox که فناوری بلاکچین در آنها نقش مهمی دارد، امکان شروع بدون داشتن کیف پول مستقل یا خرید دارایی دیجیتال را فراهم کردهاند.
آیا میتوان از متاورس کسب درآمد کرد؟
در بعضی پلتفرمها بله؛ کاربران ممکن است از ساخت محتوا، طراحی آیتم، ایجاد تجربه یا ارائه خدمات درآمد داشته باشند. بااینحال، مدل هر پلتفرم متفاوت است و کسب درآمد از مهارت یا محتوا را نباید با خرید توکن یا زمین به امید افزایش قیمت یکسان دانست.
این مقاله را به اشتراک بگذارید
به این مطلب امتیاز دهید
مطالب مرتبط:
